Sejarah Pembinaan

SEJARAH MASJID AR-RAHMANIAH BUKIT PUTUS, GUNUNG SEMANGGOL

Masjid Ar-Rahmaniah Bukit Putus bukan sekadar sebuah rumah ibadah, bahkan merupakan lambang warisan keilmuan Islam yang telah bertapak di Gunung Semanggol sejak lebih satu abad yang lalu. Sejarahnya berkait rapat dengan perkembangan pendidikan Islam yang diasaskan oleh seorang tokoh ulama terbilang, Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud.

Pada tahun 1918, Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud telah menubuhkan Pondok Ar-Rahmaniah di Gunung Semanggol. Pondok ini menjadi pusat pengajian Islam yang terkenal dan menarik penuntut ilmu dari pelbagai negeri. Daripada sinilah berkembangnya tradisi ilmu yang kemudiannya melahirkan Maahad Al-Ehya' As-Syarif, sebuah institusi pendidikan Islam yang masyhur di Tanah Melayu.

Berpaksikan semangat dakwah dan pendidikan yang dibawa oleh Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud, sebuah masjid telah didirikan untuk memenuhi keperluan ibadah masyarakat setempat. Masjid ini dikenali sebagai Masjid Ar-Rahmaniah, dan dipercayai mengambil nama yang mempunyai hubungan erat dengan Pondok Ar-Rahmaniah yang diasaskan oleh beliau. Nama tersebut terus kekal sehingga hari ini sebagai simbol penghormatan terhadap jasa besar para ulama terdahulu dalam menyebarkan syiar Islam di bumi Gunung Semanggol.

Pada peringkat awal, masjid ini terletak berhampiran kawasan pengajian pondok sebelum dipindahkan ke tapak sekarang di Kampung Bukit Putus. Sejak penubuhannya, masjid ini menjadi pusat penyatuan ummah, tempat menuntut ilmu, bermesyuarat, menyelesaikan urusan masyarakat dan menggerakkan pelbagai aktiviti kebajikan.

Masjid Ar-Rahmaniah juga mempunyai hubungan sejarah yang rapat dengan tokoh-tokoh ilmuwan Islam negara. Antaranya ialah Sheikh Mustafa Abdul Rahman, anak kepada Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud, yang kemudiannya muncul sebagai seorang ulama dan mufassir terkenal melalui karya agung Tafsir al-Quran al-Hakim. Sumbangan beliau dalam bidang ilmu dan dakwah terus dikenang oleh umat Islam sehingga ke hari ini.

Di samping itu, kawasan Gunung Semanggol turut melahirkan ramai tokoh pejuang agama dan bangsa, termasuk Sheikh Abu Bakar Al-Baqir yang memainkan peranan penting dalam perkembangan pendidikan Islam dan kebangkitan umat Melayu pada pertengahan abad ke-20.

Lebih satu abad berlalu, Masjid Ar-Rahmaniah terus berdiri megah sebagai saksi perjalanan sejarah Islam di Gunung Semanggol. Daripada sebuah pusat ibadah yang sederhana, masjid ini berkembang menjadi institusi yang memayungi kehidupan masyarakat, mengimarahkan syiar Islam serta meneruskan legasi ilmu, dakwah dan perpaduan yang diwariskan oleh generasi terdahulu.

Sesungguhnya Masjid Ar-Rahmaniah bukan hanya sebuah bangunan, tetapi sebuah warisan perjuangan, lambang kesatuan ummah dan mercu tanda kegemilangan Islam yang akan terus dipelihara untuk generasi masa hadapan.

"Memelihara Warisan, Mengimarahkan Masjid, Meneruskan Legasi Ulama."
BIOGRAFI TUAN HAJI ABDUL RAHMAN MAHMUD

Pengasas Pondok Ar-Rahmaniah Gunung Semanggol

Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud merupakan antara tokoh ulama terawal yang meletakkan asas perkembangan pendidikan Islam moden di Gunung Semanggol, Perak. Beliau dikenang sebagai pengasas Pondok Ar-Rahmaniah, sebuah institusi pengajian Islam yang ditubuhkan pada tahun 1918 dan kemudiannya menjadi asas kepada penubuhan Maahad Al-Ehya’ As-Syarif, salah sebuah institusi pendidikan Islam yang paling berpengaruh di Tanah Melayu. (⁠Pustaka Ilmu)

Latar Belakang Pendidikan

Sejak usia muda, Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud menunjukkan minat yang mendalam terhadap ilmu agama. Beliau melanjutkan pengajian di Universiti Al-Azhar, Mesir, dalam bidang Usuluddin dan Syariah. Selepas itu, beliau menyambung pengajian di Masjid al-Haram, Makkah, bagi mendalami ilmu-ilmu Islam daripada para ulama terkemuka pada zamannya. (⁠JMQS)

Sekembalinya ke tanah air, beliau membawa semangat pembaharuan pendidikan Islam yang menekankan keseimbangan antara penguasaan ilmu agama, akhlak dan pembinaan masyarakat.

Penubuhan Pondok Ar-Rahmaniah

Pada tahun 1918, beliau menubuhkan Pondok Ar-Rahmaniah di Gunung Semanggol. Pondok ini berkembang pesat dan menjadi pusat pengajian Islam yang terkenal sehingga menarik penuntut dari Perak, Kedah, Pulau Pinang dan negeri-negeri lain.

Pengajian yang diajar meliputi:

* Ilmu al-Quran dan tafsir.
* Ilmu hadis.
* Fiqh.
* Tauhid.
* Bahasa Arab.
* Akhlak dan tasawuf.

Pondok Ar-Rahmaniah bukan sahaja melahirkan ramai guru agama, malah menjadi pusat penyebaran dakwah dan pembentukan masyarakat Islam yang berilmu. (⁠JMQS)

Sumbangan kepada Pendidikan Islam

Apabila timbul keperluan kepada sistem pendidikan yang lebih tersusun, Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud bersama pemimpin masyarakat telah menyokong penubuhan Madrasah Al-Ehya’ As-Syarif pada 15 April 1934 (1 Muharam 1353H).

Beliau mengambil keputusan membubarkan sistem pondok dan menumpukan tenaga kepada pembangunan madrasah baharu yang dipimpin oleh menantunya, Sheikh Abu Bakar Al-Baqir. Langkah ini membuktikan pandangan jauh beliau dalam memajukan pendidikan Islam mengikut keperluan zaman. (⁠Pustaka Ilmu)

Hubungan dengan Masjid Ar-Rahmaniah

Nama Masjid Ar-Rahmaniah dipercayai diambil sempena Pondok Ar-Rahmaniah yang diasaskan oleh beliau. Pada peringkat awal, masjid tersebut terletak berhampiran kawasan pondok sebelum dipindahkan ke tapak sekarang di Kampung Bukit Putus.

Masjid ini menjadi pusat ibadah, pendidikan, perbincangan masyarakat dan penyebaran dakwah yang bergerak seiring dengan perkembangan Pondok Ar-Rahmaniah. (⁠Masjid SISMIM)

Keluarga

Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud dikurniakan beberapa orang anak. Antaranya ialah Sheikh Mustafa Abdul Rahman (1918–1968), seorang ulama, mufassir dan penulis terkenal yang menghasilkan karya Tafsir al-Quran al-Hakim, antara karya tafsir Bahasa Melayu yang penting di Malaysia. Selain beliau, keluarga Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud turut melahirkan tokoh-tokoh yang menyumbang kepada perkembangan ilmu Islam. (⁠JMQS)

Legasi

Jasa Tuan Haji Abdul Rahman Mahmud terus hidup melalui:

* Penubuhan Pondok Ar-Rahmaniah.
* Lahirnya Maahad Al-Ehya’ As-Syarif.
* Pembentukan ramai ulama dan pendakwah.
* Pembangunan Masjid Ar-Rahmaniah sebagai pusat ibadah dan ilmu.
* Sumbangan keluarganya kepada perkembangan ilmu Islam di Malaysia.

Beliau merupakan antara tokoh yang telah meletakkan asas kukuh kepada perkembangan pendidikan Islam di Gunung Semanggol sehingga kawasan ini dikenali sebagai salah sebuah pusat keilmuan Islam yang penting di Tanah Melayu.

“Ilmu yang diasaskan dengan keikhlasan akan terus hidup melalui generasi yang meneruskannya.”

Keunikan Masjid

Masjid indah